+90 212 485 66 13 - 15

info@senplastik.com

Tozla Mücadele Yönergesi

Tozla Mücadele Yönergesi

TOZLA MÜCADELE

1- Amaç

Bu yönerge yürülükteki kanun, tüzük, yönetmelik hükümlerine uyularak kurum işyerlerinde çalışanların sağlığının korunması için toz ölçme, tozla mücadele, pnomokonyozla mücadele  yöntemleri ve pnomokonyozluların koruma usullerini ile   yeraltı kömür ocaklarında   patlayıcı   kömür  tozu   varlığının yok edilmesi ve patlamaların yayılmasının önlemesine yönelik olarak  alınacak önlemlerin tesbitini amaçlar.

2- Kapsam

TTK  yeraltı ve yerüstü işyerlerini kapsar.

3- Yasal Zorunluluk

Bu yönerge Maden ve Taş Ocakları ile Açık Işletmelerde Alınacak Işçi sağlığı ve Iş güvenliği tedbirleri hakkındaki tüzüğün 194. ve 380. maddeleri   yönerge hazırlanmasını zorunlu  kılar.

4- Solunabilir Tozla Karşı Alınacak Önlemler

a-Numune Alma ve Ölçme yöntemi

Işyerleri ve eklerinde toz durumları  sistematik ve periyodik  bir şekilde gravimetrik olarak tesbit edilir.

b-Toz Istasyonları ve Numunesi Alma Noktalarının Tesbiti

1-Her yılın son ayında gelecek yılın işyerleri ve eklerinde toz ölçüsü yapılması gereken yerler tesbit edilir.

2-Periyodik toz ölçme noktalarında işletme ve talepler doğrultusunda değişiklik yapılabilir.

3- Uzun ayaklarda ayak başından 20 m. veya hava yönünde çalışılan sarmadan 10 m. yukarıda, taban, lağımlarda arın gerisinden 20-50 m ve diğer toz kaynaklarından türbülansa neden olmıyacak en yakın noktadan  numune alınır.

4-Kişisel maruziyetleri tesbit etmek için kişisel toz örnekleme cihazları kullanılır.

c- Tozla Mücadele Birimi

1- Merkezde bir toz laboratuarı ve gerekli elemanlardan oluşan bir tozla mücadele merkezi kurulur.

2- Işletme müdürü tarafından, iş yerlerinin kapasitesi, toz konsantrasyonu, yapılacak tozla mücadele metotları dikkate alınarak, tozla mücadele  baş mühendisi, yeterli sayıda tozla mücadele nezeretçisi ve  yardımcı eleman görevlendirilir.

3-Tozla mücadele ilgili literatür takibedilir. Yeni teknik ve yöntemlerin uygulanması, tozla mücadelede için toplantı, seminer ve konferanslar düzenlenecektir.

d- Tozla Mücadele Nezaretçileri

1-Tozla mücadelede görev alacak nezaretçiler, Tozla Mücadele Merkezinde iki haftalık teorik ve pratik eğitime tabi tutulurlar.

2- Bu kurslarda, cihaz kullanma, tutulacak kayıtlar, tozla mücadele yöntemleri hakkında eğitilirler.

3- Haftada bir gün pnomokonyozluların takibini yapar.  Raporuna uygun yerlerde çalıştırılmayanları  ocak idaresine  bildirir. Yıl sonu meslek hastası işçilerin sayımlarını yapar.

4- Iş yerlerinin toz konsatrasyon grafiklerini çıkarır. Önerilerini tozla mücadele baş mühendisine bildirir.

5- Tulumbaların tamiri, fisketelerin temini ve gerekli ekipmanın temin ve takip eder.

e- Örnek Alma Cihazı

Ölçmeler garavimetrik esaslı casella 113A, 123 A ve Digital (Hund) cihazlar ile yapılır.

f-Örnek Alma Süresi

Periyodik toz ölçme noktalarından  ayaklarda ayda bir, taban ve lağımlarda 4 ayda bir, yeraltı ve diğer iş yerlerinde 6 ayda bir, yerüstü işyerlerinde yılda bir olmak üzere en az 4 saatlik aktif çalışma  süresini temsil edecek şekilde toz numuneleri alınır.

g- Kayıtlar

Alınan toz numunelerine ait veriler bir toz protokoluna ve toz defterine kayıt edilerek tozla mücedele merkezinde muhafaza edilir.

h- Hesaplamalar

1-Alınan numunelerden gravimetrrik olarak tesbit olunan toz ağırlığı analiz edilecek ve durum toz protokoluna kayıt edilecektir.

2-Toz Risk derecesi III olan işyerlerinde Kuvars analizi yapılacaktır.

ı- Toz Risk Derecesi

Risk Derecesi (ESD Kuvars içeren

Solunabilir Toz mg/m3)

(ESD Müsaade edilebilir

Kuvars mg/m3)

I 0-2.5 0-0.125
II 2.6-6 0.130-0.25
III 6.1-10 0.27-0.50
IV 10+ 0.5+

i- Çalışma Yasağı

Solunabilir toz konsantrasyonu üst  üste 3 vardiya 10 mg/m3 ve kuvars konsantrasyonu 0.5 mg/m3 daha fazla olan yerlerde tozla  mücadele işinden başka kimse çalıştırılamaz.

j- Mücadele Yöntemi

1-Delme Işlerinde; Yeraltında kayaçta lağım delikleri su enjeksiyonlu araçlarla yapılacaktır. Su şebekesi çekilmesi imkansız olduğu durumlarda su tankerleri kullanacaktır.

2-Patlayıcı Madde Kullanımında; Taban ve lağımlarda dinamit atıldığında taşta ve kömürde sıkılama için su kartuşları ve su fisketeleri kullanılacak veya kardoks, airdoks vbg alternatif ateşleme vasıtaları uygulanacaktır.

3-Kazı Esnasında; Ayak ve bacalarda su enjeksiyonu ve arın ıslatma metotları uygulanacaktır.

4-Nakliyat Işlerinde ve Yükleme Boşaltma Işlerinde ; Yerüstünde, ana nakliyat yollarında, tumba gibi cevher aktarma noktalarında toz oluşumunu önlemek için fisketeler konulacaktır.

5-Ana nakliyat yolları  sürekli yıkanacak ve toz birikmelerine fırsat verilmiyecektir.

6- Yerüstü Işyerlerinde; Yükleme boşaltma noktalarında, Kömür hazırlama tesislerinde, Taş kırma tesislerinde  tozu bastıracak veya kapalı devre çalışacak tesisler kullanılacaktır.

7- Işçilerin Korunması; Tozla mücadelede amaç tozu kaynağında bastırmaktır. Bu mümkün olmadığı ve su ile mücadele yapılamadığı durumlarda toz konsantrasyonu yüksek olan işyerlerinde  çalışan işçileri tozdan korumak için toz maskeleri verilecek ve kullandırılacaktır.

8- Iş yerinin özelliğine göre tozla mücadelede uygulanacak tedbirlerin neler olacağı ve nasıl bir yöntem takip edileceği işyeri amirlerince belirlenecektir.

9- Tozla mücadelede uygulanan yöntem ve uygulama sonuçları önlemler dosyasına kaydedilecek ve ilgililerin  denetimine hazır bulundurulacaktır.

10- Solunabilir toz konsantrasyonu yasal sınırlar (III) altına düşmeden önlemlerden çıkarılmayacak, daha düşük konsantrasyonlarda da mücadeleye devam edilecektir.

 

k- Pnomokonyozluların Tesbiti ve Pnömokonyozdan Korunma

1- Sağlık teşkilatınca pnömokonyozlu oldukları bildirilen işçiler  tozla mücadele merkezinde ve işletme tozla mücadele nezaretçiliklerinde özel kayıtları tutulacaktır.

2- Bu kayıtla, her pnömokonyozlu işçinin çalıştığı işyeri solunabilir toz konsantrasyonu kontrol edilecektir. Işyerinin tozlu olması durumunda işçinin çalışabileceği işyerine nakli en geç 10 gün içinde gerçekleştirilecektir.

3- Pnömokonyozlu ve genç işçiler yüksek toz konsantrasyonu olan işlerde çalıştırılmazlar.

4- Pnömokonyoz süphelisi işçilerde pnomokonyozlu işçiler gibi korunacaktır.

5-Kayıtların tamamı, ilgilerin denetimi için her zaman hazır  bulundurulacaktır.

 

l- Raporların Dağıtımı

Her ayın sonunda toz ölçme sonuç cetvelleri işyerine, GMIS’e, ISGÜM gönderilir.

 

5-Kömür Tozu Patlamalarının Önlenmeiı Ve Patlamaların  Yayılmasına Karşı  Alınacak Önlemler

1-  Patlıyabilir Ocak Tozlarından Numune Alma

1- NOKTA   numune   alma   metodu uygulanır.

2.- Numune Almak Için Gerekli Teçhizat

a-)  15 cm veya 20 cm dış çaplı 60 meş’lik  bir elek ve 4 cm  derinlikte  içten monteli bir kapak ve 5 cm  derinlikte bir alıcı veya tepsi

b-)  Aynı boyutlarda  18 meş elek

c-)  4 cm genişliğinde fırça

d-)  5 cm genişliğinde faraş

e-)  Numuneyi dörde bölmek için muşamba

f-)  Defter,kurşun kalem

g-)  Numune kutusu,plastik torbalar

h-)  Sayılan teçhizatı taşımak için uygun taşıma çantasından meydana gelir.

1.1-  Numune Alıcılar

Numune alma  işleminin iki numuneci tarafından yerine getirilmesi tavsiye  edilir.  Biri  faraş ve fırça ile numune  aldığı sırada diğeri yol boyunca toplanan tozu eler.

1.2- Tabandan Numune Alma

1-Numuneci   havalandırma   akımına  karşı  yürür. Yaklaşık 0.9 m aralıklarla tabandan  kömür  tozu  numunesi  alır. Numune  alma noktaları   şekilde görüldüğü    gibi    0.9 m   aralıklarla bölüştürülür .Böylece  yol  üzerindeki numunelerin  eşit  dağılımı sağlanır.

 

————————————————————————————————–

x       x       x       x       x       x       x     x     x      x

x     x     x     x     x     x     x     x     x     x     x     x     x

x      x      x      x      x      x      x     x       x

—————————————————————————————————-

Havalandırma istikameti—->        <—–Numune alma istikameti

 

2-Numuneci  havalandırma  istikameti yönünde tozu  doğrudan  faraşa süpürür.Hava akımı toz numunesi toplanmasına yardımcı olur.

3- Numune  alma  derinliği  yüzeyden 18 mm’yi  geçmemelidir.

4- Tabandaki toz miktarı ile orantılı toz numunesi alınmalıdır.

5- Toplanan   toz  18  meşlik  eleğe  yerleştirilerek  ikinci   adam vasıtasıyla  eleme  işlemi yapılır. Elek  altı  çok  dolduğunda muşamba   yere  yayılarak  elenen  toz  miktarı  muşamba  üzerine dökülür.Elek altı (tepsi) yeniden yerleştirilerek eleme  işlemine devam edilir.

6-Bu şekilde alınan numuneler   birbirleri    ile   iyice karıştırılır,  dörde   bölünür  ve numune miktarı;   60 meş elekte     elendiğinde     en az  100 gr  olmalıdır.

7- Elek altı  toz,  numune kutusuna doldurulur.

8- Ikinci numuneci bu işlemi yerine getirirken birinci numuneci  not defterine  numune  zonu ve numuna  kutusu  numarasını kayıt eder.

 

1.3- Tavan ve Yanlardan Numune Alma

1-Tavan  ve  yanlardan  numune alma işlemi,  tabandan  numune  alma işlemine  benzer şekilde yerine getirilir.Numuneci,  yolun  aynı bölümünde  farklı  doğrultuda bir yönden öbür yana  geçerek  kuru tozu  veya serbest tozu tavandan ve yanlardan fırça ile  doğrudan faraşın  içine  doğru  süpürür.  Yoldaki diğer yapılar  tavan  ve tabana komşu yüzeyler  göz önüne alınır.

2-Numune alma noktaları,iyi bir dağılım elde etmek için yolun tavan ve  yanları 0.9 m aralıklarla bölünerek belirlenir.Eğer tavan  ve yan yüzeylerden yeterli miktarda (100 gram) numune alınamıyorsa daha sık aralıklarla  numune alınmalıdır.

 

1.4-  Yaş Numune Alma

1- 60 meş’e elenecek numune çok ıslak ise toz 18 meş  elekten geçirilir.  Iyice  karıştırılır.  4’e bölünerek yeterli  miktarda numune iki numune kutusuna doldurulur. Bu iki numune kutusu  tozun yaş olduğu not edilerek laboratuara gönderilir.

2- Eleme  işlemini yaparken eleklere itina edilmelidir. Hiç bir zaman  gözenekler arasından numune zorla geçirilmeye çalışılmamalıdır.Şayet   gerekli   olur   ise  elekler   alt   kısmından   hafifçe fırçalanabilir.

 

1.5- Numune Alma Rotası

Alınan numuneler süratli bir şekilde laboratuara gönderilmeli ve analiz sonuçları ilgililere derhal iletilmelidir.

 

1.6- Numune Almada Dikkat Edilecek  Hususlar

1-Her numune   alındığı  güzergahı temsiì eder.  Analiz  için kafi miktarda toz numunesi elde etmek için 0.9 m  aralıklardan   daha   kısa  aralıklarla  numune alınması  gerekli olabilir.

2-Yeterli  numune elde edebilmek için en az 50  noktadan numune   alınmalıdır.

3-Numunenin yoğun taş tozu serpilen yerlerden alınmamasına dikkat edilmelidir.

4- Taban tamamen yaş ise tabandan numune alınmayacaktır.

 

2- Taştozu Serpilmesi ve Taştozu Barajları

2.1-  Etkili Taş Tozu Miktarının Hesaplanması

Ihtiyaç olunan taş tozu miktarı; ocağın genişliği ve kömür tozu miktarı ve kömürtozunun yanıcı madde miktarına bağlıdır.

Etkili taş tozu Miktarı Açıklama
Q=(C – P)/ (P – L)

 

Q= Kömür tozuna ilave edilecek taş tozu miktarı (kg)

C= Kömür tozunun yanıcı madde yüzdesi (%)

P= Kömür tozundaki  yanıcı maddenin taş  tozu  kullanılması  ile

düşürülmesi arzu edilen (%)

L= Yanma, kuruma gibi nedenlerle taş tozu kaybı (%)

 

 

Örnek: Kömür tozu analiz neticesi aşağıdaki gibidir.

Rutubet     (ar)           : %  4.0

Yanıcı madde(ar)       : % 59.5

Kül         (ar)              : % 36.5

Taş tozu kaybı           : %  8.7

Ocak  tozunun yanıcı madde miktarı % 20’ye düşürülmek  isteniyor. Buna  göre  1  kg kömür tozuna ilave edilmesi  gerekli  taş  tozu miktarı ne olmalıdır ?

 

Q=  (C-P)/(P-L)=(59.5-20)/(20-8.7)  =3.5 kg  dır.

Şayet  taş  tozu kayıpları olmasa idi L=0 ve Q= 1.9 kg olacaktır.

Not:  Serpilecek   taş  tozu  miktarı  satılabilir  kömürün  her  tonu için  en  az  0.5-3 kg  taş  tozu  esas  alınarak    hesap  edilebilir.

 

 

2.2- Yıllık Taş Tozu Ihtiyacını Hesaplanması

1- Yıllık taş tozu ihtiyacı saptanırken serpilecek taş tozu miktarı ve kurulacak baraj sayısı göz önüne alınmalıdır.

2- Bu  yönergeye ekli nomoğramlardan barajlardaki raf sayısı  tesbit edilecek ve barajlara yüklenecek taş tozu miktarı hesaplanacaktır.

3-Her  aktarma  noktası ve bant desandre için   yapılacak  barajlar pano  giriş ve çıkışı için yapılacak taş tozu  barajlarına  ilave edilecek   barajlardaki   tozların  rutubet  nedeniyle   bozulma

durumuna  göre belirli sürelerde değiştirilmesi gerektiği dikkati alınır.

4-Taş tozu barajları için gereken taş tozu miktarı,  serpilecek taş tozu  miktarına   ilava edilerek yıllık toplam taş tozu  ihtiyacı tesbit edilir.

 

2.3 -Taş Tozu Baraj Tipinin Belirlenmesi

1-Panoya  baraj kurulurken öncelikle kurulacak barajların  tipi  ve sayısı belirlenir.

2- Kömür ayağının rekup lağımına  uzaklığına göre Tip 1  Tip 2 veya Tip 3’den biri seçilir.

3- Ayak ile    lağım arasındaki mesafe  değiştikce  buna bağlı olarak baraj sayısı ve tipi değiştirilecektir (Şekil 1).

 

2.4-Nomogramın Kullanılması ile Raf Sayısının Tesbiti

1-Barajın  kaç  tane raf içereceği o baraja ait nomogramdan  tesbit edilecektir.

2- Galeri  kesit  alanı  (m2),  raf  boyu  (cm.) ve raf adedinden, bilinen  iki  değer olan galeri  kesit  alan  ve  raf boyunun kesiştirilmeleri ile raf adedi bulunur  (Şekil 2- 3).

 

2.5- Rafların Yüklenmesi

1-Hafif  Yüklenmiş  Raflarda max. tas tozu yükü:Raf uzunluğunun  her  30 cm.si için 9 kg.

2-Ağır yüklenmiş raflarda max. tas tozu yükü:Raf uzunluğunun her  30 cm.si için 18 kg. olacaktır.

 

2.6-Rafların Boyutları

Rafların  boyutları şekil 4`de gösterildiği gibi  olacaktır.  Taş  tozunu taşıyan tahtalar, altındaki taşıyıcıya ve birbirlerine çivi veya herhangi bir şekilde sabitlenmiyecektir.

 2.7- Raflar Arası Mesafeler

Hafif  yüklü  raflarda en az 0.9 m. en fazla  2.1 m.  ağır  yüklü raflarda en az 1.2 m en fazla 2.6 m. ve hafif ile ağır yüklü raflar arasındaki mesafaler en az 1.2 m.  en fazla 2.6 m. olacaktır (Şekil 5).

 

2.8- Hafif ve Ağır Barajların Yerleştirilmesi

Hafif ve ağır barajlar şekil 5 ‘deki gibi yerleştirilecektir.

 

2.9-Panolar Arasındaki Barajlar

1-Aynı  lağıma  bağlı panolar arasındaki mesafe 45 m.den fazla  isa iki pano arasına kurulacak barajın tipi ve sayısı  şekil 5`e  göre belirlenecektir.

2- Bu  mesafe 45 m.den az ise araya baraj  kurmaya gerek yoktur (Şekil 6).

 

2.10- Örnek

Ilerletimli  olarak üretime açılmış olan bir panonun üst  kotunda, ayağın lağıma uzaklığı 45 m.  taban yolu ve  lağımın kesiti 10 m ve kullanacağımız rafın boyu 210 cm. olsun.

 

  1. a) Baraj Sayısı ve Tipi

Taban yolu mesafesi yeterli uzunlukta olmadığı için “Tip 1” şekli

seçilecektir. Bu tipe göre panonun üst kotunun bağlı olduğu rekup lağıma iki hafif ve iki ağır baraj konulacaktır.

 

  1. b) Raf Sayısının Tesbiti

Şekil 2`deki  1 ve 2 nolu nomogramlardan,

Hafif barajdaki raf sayısı : 17 hafif yüklenmiş tip raf

Ağır     “       “    “  : 13 hafif yük. raf+25 ağır yük.     toplam raf = 38

 

  1. c) Rafların Yüklenmesi

 

Hafif yüklenmiş rafta                    Ağır yüklenmiş rafta

————————–   ——————————

Her 30 cm.si için 9 kg. toz  Her 30 cm.si için 18 kg. toz olduğuna göre 210 cm boyunda    olması gerektiğine göre;210 cm bir raf için              uzunluğunda bir raf için

210 / 30 = 7 ; 9*7 = 63 kg.       210 / 30 =7 ;  18*7 = 126 kg.

taş tozu bulunmalıdır.            taş tozu bulunmalıdır.

 

  1. d) Barajlardaki Toz Miktarı

Hafif baraj                       Ağır baraj   

————————-        —————————-

(17*63)=1071 kg.                  (13*63)+(25*126)=3969 kg.

Panonun  üst  katında  iki hafif ve iki ağır  baraj  planlanmışsa barajlarda bulunması gereken toplam toz miktarı :

(2*1071)+(2*3969)=10 080 kg.

Burada sadece panonun üst katı için hesaplama yapılmıştır. Ayrıca panonun alt katı için de hesap yapılmalıdır.

 

2.11- Taş Tozunun Özellikleri

1- SiO2 miktarı % 5’den az olacaktır.

2- Tane  büyüklüğü  %  100 ‘ü 20 meşlik elekten ve %  50  ‘si  200 meşlik elekten geçecektir.

3- Normal  veya emprenye tip taş tozu şeklinde olacaktır.

3-Emprenye taş tozları; taş tozlarının ocak havasında bulunan rutubetten etkilenmemesi  için kimyasal  maddeler   (yağ asitleri.) ile işleme tabi tutulacak  ve yağ  asitleri  oran  ağırlıkça %0.25’den fazla    0.1  ‘den  az olmayacaktır.

 

3- Su Barajları

3.1- Su Teknelerinin  Özellikleri

1-Infilakların ocak içinde yayılmasını önlemek için su barajlarında kullanılacak su tekneleri şekil ve malzeme özellikleri  açısından  uluslararası standartlara uygun olacaktır.

2-Su tekneleri alev geciktirici,  antistatik özellikte PVC den,  su torbalarıda aynı özelliklere   haiz  vantüp   bezinden   imal edilecektir.

3- Su tekneleri Storopor (köpük) ten malzemeden imal edilmiyecektir.

 

3.2- Su Baraj Tipleri

Barajlar ocak içinde iki şekilde  yerleştirilecektir.

 

  1. Konsantre Tip Barajlar

1-Konsantre tip barajlarda galeri kesitinin her metrekaresi için en  az 200 litre su bulunacak ve baraj sınırları içersinde her m3 hacim   için   en  az  5  litre  su  düşecek  şekilde   tekneler yerleştirilecektir.

2-Baraj  uzunlukları en az 20 m.  ve tekne  sıraları arasındaki mesafe en az 1.2 m  en fazla 2 m.  olacaktır (Şekil 7a).

2- Yaygın Tip Barajlar

1-Yaygın  tip barajlarda her su teknesi sırası arasındaki mesafe 30  metreyi geçmiyecek ve her m3 galeri hacmine düşen su  miktarı en az 1 litre olacaktır (Şekil 7b).

2-Galeri  kavşakları  ile baraj arasındaki mesafe en fazla 30 m. olacaktır.

3-Yeterli miktarda su bulundurmak koşulu ile iki sıra arasındaki mesafe 90 m.ye kadar çıkarılabilir.

 

3.3-Su Teknelerinin Asılması

1-Su  tekneleri  taşıyıcılara asılarak veya bir lata üzerine  oturtularak veya her ikisinin kombinasyonu şeklinde yerleştirilecektir (Tablo 1).

2-Su torbaları 60 derece açı ile bükülmüş ve bükülen kısmı 2  cm.yi geçmeyen çivilerden müteşekkil tahta çerçevelere asılacaktır.

 

3.4- Su Barajları Arasındaki Mesafeler

1-Konsantre  tip barajlar,  galeri kavşaklarından itibaren 50-75 m. mesafelerde,

2-Kömür  içinde  sürülen  taban  yollarında  ve  bant galerilerinde 200 m.  aralıklarla diğer düz ve eğimli galerilerde 400  m.  aralıklarla yerleştirilecektir.

3-Lağım veya  taban  yolu ilerlemelerinde   arın  ile  baraj arasındaki  mesafe  150  m.yi geçmeyecektir (Şekil 7).

 

3.5-Su Teknelerinin Galeriyi Kaplaması

Baraj  içersindeki tekne sıraları,  10 m² galeri  kesitine  kadar olan  galerilerde  taban  genişliğinin en  az %35’ini, 14  m2de %50’sini,   14   m2’den fazla  olan  kesitte  en   az   %65’ini kaplayacaktır.

 

3.6- Su Tekneleri  Arasındaki Mesafe

Bir  sıradaki tekneler arasındaki toplam mesafe en az 1.2  m.  en fazla 1.5 m. olacaktır.

 

3.7- Su Teknelerin Düzeni ve Kapasitesi

1-Teknenin  uzun kenarı    galeri    istikametine    dik     olarak yerleştirilecektir.  Ancak  her  sırada  bir  su  teknesi  galeri eksenine paralel olarak yerleştirilebilir.

2-90 litrelik su tekneleri en az 70 litre su ihtiva edecektir.

 

3.8- Su            Tekne Sıralarının Yapılması

1-Taşıyıcı çerçeveler ve taşıyıcıların bağlantı elemanları tahkimat veya galeri duvarına sağlam şekilde sabitleştirilecektir.

2-Su Teknelerinin veya Su Torbalarının Asılma Yüksekliği Teknelerin  veya  torbaların  dip  hizasından  yüksekliği  galeri tavanından  itibaren  galeri yüksekliğinin 1/3’ü kadar  olacaktır.

 

3.9-Su Torbaları

Su  torbaları ile yapılan barajlar su tekneleri ile yaplan tip 1 ve  2’ye uygun olarak yerleştirilecektir.  Su torbaları uzunluğu galeri  eksenine  dik olarak asılacaktır (Şekil 8).

 

Örnek:‚  B10  kesitte  90 litre kapasiteli su  tekneleri  veye  su torbalarından  oluşturulan bir su barajı en az 22 adet su teknesi veya su torbası  ihtiva edecektir.

4- Baraj önü Levhaları

Ocak  içinde  barajların önünde barajın tipini,  taş tozu  barajı ise raf  sayısını  ve toz miktarı  ve  yenilenme  tarihini,  su barajı  ise   tekne sayısını ,su miktarını  ve  kontrol  tarihini gösteren levhalar bulundurulacaktır.

5- Barajların Kontrol ve Muayenesi

1- Taş tozu ve Su barajları  işletme müdürlüğü tarafından  görevlendirilen personel tarafından her ay kontrol edilecektir.

2- Taş tozu kontrollarında bir parça taştozu ele alınıp üflendiğinde pekişme veya kekleşme olmıyacaktır. Kekleşme temayülü gösteren tozlar değiştirilecektir.

3- Su tekne sayısı galeri kesitine uygun sayıda olacak ve tekneler su ile dolu tutulacaktır.

4- Barajda veya raflarda meydana gelen hasaren kısa sürede tamir edilecektir.

5- Yetkili amirin talimatı ile yeni barajlar inşa edilecektir.

6- Kontrol sonuçları özel rapor defterine kaydedilecektir.

6-Tutulacak Kayıtlar

1- Taş Tozu Defteri

Ocaklarda   patlayabilir  kömür  tozlarından  alınan   numuneler, serpilen  ve taş tozu barajlarında kullanılan taş  tozu  miktarı taş  tozu  barajları,     taş tozu  kullanımı  ile  ilgili  bütün bilgiler  ve  periyodik  kontrollerde tesbit  edilen  hususlar bu deftere kayıt edilecektir.

 

2- Su Barajı Defteri

Ocaklarda  su  barajı  kurulan yerler ,  su  teknelerinin  ve  su barajlarının kontrol sonuçları bu deftere kaydedilecektir.

7-  Barajların ve Taş Tozu Serpilen Yerlerin Planda Gösterilmesi

1-Taş  tozu ve su barajları ile taş tozu serpilen yerler aşağıdaki semboller ile havalandırma planlarında gösterilecektir.

2- Planlar heryıl güncellenecektir.

8-Tozla Mücadele Ekibi

Her  Müessese veya işletme Müdürlüğü,  taş tozu serpilmesi,  taş tozu  ve  su barajlarının kurulması, numune alma  ve  kontrollerin yapılması vs.  için  sorumlu  ve  bu  konuda eğitilmiş nezaretçi ve işilrden oluşan daimi bir ekip görevlendirecektir.

 

9- Eğitim

Çalışanlar infilaklara karşı eğitime tabi tutulacak ve bu  eğitim proğramı periyodik olarak tekrar edilecektir.

 

10- Yürürlük

Bu   yönerge   bu  konuda  daha  önce   yayınlanmış   talimatları yürürlükten kaldırarak  onların yerine  geçer  ve  TTK  Yönetim Kurulunca onaylandığı tarihten itibaren yürürlüğe girer.

 

SEMBOLLER Açıklama

 

_______________

_______________

____________

_______________

 

Su torbası

Asılı tip su teknesi

Su barajı raf üstünde

su baraı kombine tip su teknesi

_____   _H_________

O___B_ _

_______A___B_ _

_______________

Taş tozu barajı hafif baraj

Taştozu barajı orta baraj

Taştozu barajı ağır baraj

Taştozu serpme

 

 

Ek 1: Kömür Tozu Numunesi Analiz Formu

Müessese:

Işletme :

Ocakta doldurulacak Laboratuarda doldurulacak
Numune yeri Numune

tarihi

Tb.Tv.Yan,sağ,

sol numune

Tane

Büyük.

Nem Kül V. F.C Üst

Isı

V/(V+FC) Yanmaz

 

Ek 2:  Taş Tozu Miktarını Hesaplama Formu

 

Numune

Yeri

Numune

Tarihi

Tv-Yan

Numunesi

Tane

Büyüklüğü

Toz

Kompozisyon

Ö/V+FC

 

Not: Tb: Taban ,Tv :Tavan Yn:Yan Kt: kömür tozu

V:Uçucu madde  ,FC:Sabit karbon % Yanm: Yanmayan mad. %’si

Tane büyüklüğü: +20 meşh  üstü ,-20/+200 meşh -200 meşh altı. Q= (C-P)/(P-L) gerekli taş tozu ihtiyacı.

 

Ek  8:  Su Barajı Tipleri

Su Barajı Tipleri ve Özellikleri

 Konsantre Tip Su Barajları

Asılı tip                                  Taşıyıcı Tip                          Kombine Tip

 

 

 

 

 

Yaygın tip su Barajları

Galerinin su tekneleri ile kaplanması  

14 m2 kadar %50

14 m2’den büyük %65

 

14 m2 kadar %50

14 m2’den büyük %65

10 m2 kadar % 35

15 m2 kadar %50

15 m2’den büyük %65

Belirli bir kural yok

Belirli bir kural yok

Belirli bir kural yok

Baraj Uzunluğu m. 20 20 Taban yolları aralıklı bir şekilde su tekneleri ile donatılacak
M2’ye gerekli su miktarı(lt/m2) 200 200 200
M3’e gerekli su miktarı(lt/m3) 5 5 5 1
Tekne Sıraları Arası mesafe (m.) 1.20 1.20
Teknelerin yerleştirilmesi Galeri istikametine dik

Her sırada bir tekne

Galeri istikametine dik

Galeri aksına parelel

Galeri istikametine dik olarak yerleştirilir.
Barajlar Arası Mesafe (m)

Kavşak- Baraj arası

Barajlar arası Köm.

Gale

Baraj Ayak arası

 

50-150m.

200 m.

400 m.

50-150 m.

 

50-150m.

200 m.

400 m.

50-150 m.

 

50-150m.

200 m.

400 m.

50-150 m.

 

30 m.

15-30 m.

90 m.

15-30 m.

_______________________________________________________________________________________________________________________

Not: 1- Su tekneleri 90 lt kapasiteli olup en az 70 lt su ihtiva etmelidir

2-Su barajları tipleri ve yerleri planda gösterilmelidir

3-Aylık kontrol sonuçları özel defterine işlenilecek, hasarlı veya boşalmış bulunanlar anında rapor edilerek

eksiklikler derhal giderilecektir

 

 (*) Taban yolları aralıksız bir şekilde su tekneleri ile donatılacaktır

|<————————  150° mm———————–>|

ü          |<—————- 90° —————>|             |

___ |__________________________________________________________|

|                                   .o                     o                                 o        o        o.  | 60

ü- – – – -.- – – – – – – – – -.- – – – – – – – –         .- – – – -|

360 |                            .                                                                      .           .           |

|                                   .                                                                      .           .           |

|                                   .                                                                      .           .           |

— |- – – – – – – – – – – – – – -.- – – – – – – – – – – – – – |

|                                   .                                                                      .           .           |

|                                   .                                                                      .           .           |

|                                   .                                                                      .           .           |

480 |- – – – – – – – – – – – – – -.- – – – – – – – – – – – – – |

|                                   .                                                                      .           .           |

|                                   .                                                                      .           .           |

|                                   .                                                                      .           .           |

— |- – – – – – – – – – – – – – -.- – – – – – – – – – – – – – | |                           .                                                                      .            .           |

|                                   .                                                                      .           .           |

360 |                            .                                                                      .           .           |

|                                   .                                                                      .           .           |

|- – – – -.- – – – – – – – – -.- – – – – – – – –          . – – – – |

___ |__________o________o_________o_________o_______o__________| 60  

____________________                                                   ____

|____________________|                                                  ||

|__|                                    |__|                                           ||    _‡_ivi 60

|                                                          |____                          / \\  ||   dereceye

||                                                          ||                                                 \\||   b__k__lm___Ÿ_

|                                                          |                                             20mm /

|                                                          |  300

|                                                          |

|________________| ____

|     480                         |

|                                                          |

Şekil : Vantüp Bezinden Yapılan Su Torbalarının imalat Resimleri

===================          ===============

||           |           |           |  ||          ||              ||

||64m | |           |  ||          ||              ||   

||           |           |           |  ||     ==================||====

-||— |    |           |  ||     H  L       L   H  ||

Hafif barajın   ||||  119  |   |  ||      =============

ilk rafının     ||||  |           |   |  ||

yeri                                                      ||||         |  183  |  ||        Tip 1

||||         |           |           |  ||

-||——  |            |  ||

||                      |           |  ||          ===============

Ağır barajın    -||———-  |  ||                                  ||          ||

ilk rafının     ||||              320 ||                                         ||                     ||

yeri                                          ||||             |  ||                  || L           ||

||||             |  ||      ==========      ||

||||            |  ||      H                     H       ||

||||            |  ||                                                        ||

||||             |  ||                                                   ============

||||             |  ||

-||————-  ||                          Tip 2

||                      ||

||                      ||

================               ||

||                                              ===============

||                                              ||                      ||

================                           ||                      ||

|| L                   ||

Barajın Bir Bölgeye Kurulması                                                              ||               ||

||                      ||

||                      ||

|| H                   ||

||                      ||

=========      ||

|| ==============

Tip 3

L: Hafif Baraj

H: Ağır Baraj

Yeni Bir Bölgeye Barajların Yerleşme Safhaları

Şekil 1

||

||                                    Üst Taban Yolu

||=xxxx============xxxx============xxxx===============||

||                      |<–200m–>|    |<–200m–>|    |<–200m–>|         ||

||                                                                                                                                                        ||

||                                                                                                                                                        ||

|| AYAK ||–>

||

||                                                                                                                     ||

||<50-75m>|    |<–200m–>|    |<—50-150m—>|| ||=========xxxx============xxxx================|| ||            Alt Taban Yolu

||

  1. a) Konsantre Tip Su Barajı

||

||

||<-30m->|<-30m->|      üst  Taban  Yolu ||=======x=======x=======x=======x=======x=======x====||  

||                                                          ||

||                                                          ||

||

AYAK ||–>

||

||

||

||                                  ||

||                                  ||

||<-30m->|<-30m->|                                ||

||=======x=======x=======x=======x=======x====||

||                       Alt Taban Yolu

||

||           Normal Aralık: 30 m

Max. Aralık  : 90 m

  1. b) Yaygın Tip Su Barajı

Şekil 7: T

Taban Yollarında Su Barajlarının Yerleştirilmesi

Copyright 2018 © Şen Plastik | Her hakkı saklıdır.

Scroll to Top